Produkty bogate w białko: które naprawdę się opłacają?
Co naprawdę znaczy „wysoka zawartość białka” i jak budynie, batony, twarożek, skyr i zwykłe jedzenie wypadają w białku na kalorię, na podstawie tysięcy etykiet.
Lodówki z nabiałem po cichu zamieniły się w półki z białkiem. Budynie proteinowe, napoje proteinowe, jogurty proteinowe, batony przy kasie, a nawet chleb proteinowy. Jeśli chcesz jeść więcej białka albo jeść je przy mniejszej liczbie kalorii, które z tych produktów naprawdę się opłacają?
Krótko: proteinowy nabiał zwykle robi to, co obiecuje, bo pod spodem to twarożek albo skyr ze smakiem. Naturalny twarożek i skyr nadal dają jednak więcej białka na kalorię. Batony i chleb proteinowy ledwo przekraczają prawny próg dla takiego oświadczenia i lądują mniej więcej tam, gdzie jogurt grecki albo kilka jajek.
Przejrzałem etykiety w katalogu produktów Ampsu, tysiące, żeby przełożyć to na liczby.
Co tak naprawdę znaczy „wysoka zawartość białka” na etykiecie?
Mniej, niż się wydaje. Według przepisów unijnych produkt może mieć oświadczenie „wysoka zawartość białka”, jeśli co najmniej 20% jego energii pochodzi z białka, a „źródło białka” już od 12%. Dla porównania chudy twarożek bierze z białka około 70% energii. To oświadczenie jest więc dolną granicą, i to dość niską. Produkt może być kaloryczny, słodki i składać się głównie z węglowodanów, a i tak się załapie.
Które produkty bogate w białko dają najwięcej białka na kalorię?
Budyń, baton i pierś z kurczaka najuczciwiej porównać, pytając, ile kalorii trzeba zjeść, żeby dostać tę samą ilość białka. Tutaj to 20 g, mniej więcej tyle, ile w porządnej przekąsce albo w jednej trzeciej posiłku:
Rzuca się w oczy kilka rzeczy.
- Naturalny twarożek i skyr trudno pobić. Około 110 do 120 kcal za 20 g i bez dodanego cukru. Lepiej wypadają tylko ryby i kurczak.
- Proteinowy nabiał to uczciwa propozycja. Napoje, jogurty i budynie potrzebują 130 do 155 kcal na te same 20 g. Dodatkowe 20 do 40 kcal to smak i bardziej kremowa konsystencja, i to całkiem rozsądna cena, jeśli właśnie dzięki temu naprawdę je jesz.
- Batony, chleb i lody to inna kategoria. 250 do 285 kcal za 20 g, ponad dwa razy więcej niż twarożek. To mniej więcej tyle co jogurt grecki albo dwa, trzy jajka na twardo. Są wygodne i głównie za to płacisz.
Czy budynie i jogurty proteinowe są warte swojej ceny?
Jako jedzenie tak. Duże marki są blisko siebie: budynie proteinowe Ehrmann i Milbona z Lidla, Arla Protein, HiPRO od Danone, Valio PROfeel i Melkunie Protein mają wszystkie około 10 g białka na 100 g przy 60 do 80 kcal. Kubek 200 g daje więc około 20 g białka za 120 do 160 kcal, i to jest dobry wynik.
Uczciwe porównanie to porównanie z wersją naturalną. 250 g chudego twarożku daje około 30 g białka za mniej więcej 165 kcal. Jeśli lubisz naturalny smak, albo naturalny z łyżeczką dżemu czy garścią owoców, to lepszy wybór. Jeśli nie, kubek ze smakiem nadal jest dobrą opcją i o niebo lepszą niż zwykły budyń, który ma około jednej trzeciej białka i trzy razy więcej cukru.
Na jedno warto uważać: smakowe wersje dobrych produktów potrafią wypadać wyraźnie słabiej. Skyry z owocami czy kawałkami czekolady mają często mniej białka i więcej cukru niż skyr naturalny, więc czytaj etykietę, a nie tylko słowo „skyr” z przodu opakowania.
Czy batony proteinowe to dobre źródło białka?
Wygodne. Typowy baton waży 50 do 60 g i ma około 20 g białka i 200 kcal. Popularne marki, takie jak Barebells, biorą z białka około 38% energii, mniej więcej tyle co jajko na twardo. Na baton w torbie w zabiegany dzień to w porządku. Jako codzienna strategia białkowa to okrężna droga do zjedzenia batonika czekoladowego z dodatkiem białka.
Z chlebem proteinowym jest podobnie. Ma zwykle około dwa i pół raza więcej białka niż chleb pełnoziarnisty, a także trochę więcej energii, bo dodatkowe białko często przychodzi razem z ziarnami. W przeliczeniu na kalorię nie wypada lepiej niż jogurt grecki.
Ile białka naprawdę potrzebuję?
Większości dorosłych wystarcza mniej, niż sugeruje marketing. Jeśli chudniesz albo trenujesz siłowo, rozsądnym celem jest około 1,6 g na kg masy ciała dziennie, bo w badaniach treningu siłowego korzyść mniej więcej tam przestawała rosnąć. Przy 75 kg to 120 g dziennie, czyli około 40 g na posiłek przy trzech posiłkach.
Kalkulator białka poda liczbę dla twojej wagi. Jeśli zapisujesz jedzenie w Ampsu, pierścień białka w dzienniku codziennie pokazuje, ile jeszcze brakuje, a produkty zeskanowane w sklepie trafiają do dziennika z wartościami z etykiety.
Co więc wrzucić do koszyka?
- Twarożek, skyr albo serek wiejski jako bazę. Do tego owoce, trochę miodu albo łyżeczkę dżemu, jeśli naturalny smak to za mało.
- Budyń albo napój proteinowy, kiedy masz ochotę na coś, co smakuje jak deser. Jako zamiennik zwykłego to dobra wymiana.
- Tuńczyka z puszki, kurczaka, jajka, tofu i soczewicę do posiłków. Nie mają „białka” napisanego z przodu i wcale nie muszą.
- Batony i chleb proteinowy, kiedy liczy się wygoda, a nie jako główne źródło.
A jeśli w pogoni za białkiem zastanawia cię, gdzie podział się błonnik, ten artykuł o białku i błonniku zajmuje się drugą połową talerza.