Eiwitrijke voeding: welke producten zijn het waard?

Markus Tammeoja·Gepubliceerd op ·5 min lezen

Wat "eiwitrijk" op een etiket echt betekent en hoe puddingen, repen, kwark, skyr en gewone voeding scoren op eiwit per calorie, op basis van duizenden etiketten.

Eiwitrijke voeding: welke producten zijn het waard?

Het zuivelschap is ongemerkt een eiwitschap geworden. Eiwitrijke pudding, proteïnedrankjes, eiwitrijke yoghurt, eiwitrepen bij de kassa en zelfs eiwitbrood. Wil je meer eiwit eten, of eiwit met minder calorieën, welke zijn dan echt de moeite waard?

Kort antwoord: de eiwitrijke zuivelproducten zijn meestal echt wat ze beloven, want eronder zit kwark of skyr met een smaakje. Magere kwark en skyr naturel geven alleen nog steeds meer eiwit per calorie. Eiwitrepen en eiwitbrood halen de wettelijke grens voor de claim maar net en komen ongeveer uit waar Griekse yoghurt of een paar eieren zitten.

Ik heb de etiketten in de voedingscatalogus van Ampsu doorgenomen, duizenden, om daar getallen op te plakken.

Wat betekent "eiwitrijk" op een etiket eigenlijk?

Minder dan je denkt. Volgens de Europese regels mag een product "eiwitrijk" heten als minstens 20% van de energie uit eiwit komt, en "bron van eiwit" al vanaf 12%. Ter vergelijking: magere kwark haalt ongeveer 70% van zijn energie uit eiwit. De claim is dus een ondergrens, en een vrij lage. Een product kan machtig, zoet en vooral koolhydraat zijn en er toch onder vallen.

Welke eiwitrijke voeding geeft het meeste eiwit per calorie?

Pudding, een reep en kipfilet vergelijk je het eerlijkst door te vragen hoeveel calorieën je nodig hebt voor dezelfde hoeveelheid eiwit. Hier is dat 20 g, ongeveer wat er in een fatsoenlijke snack of een derde maaltijd zit:

Staafdiagram met de calorieën voor 20 g eiwit: tonijn 90, kipfilet 95, magere kwark 110, skyr 120, eiwitrijke drankjes 130, yoghurts 145 en puddingen 155, cottage cheese 165, eieren 210, eiwitbrood 250, eiwitrepen 260 en eiwitijs 285 kcal
Calorieën voor 20 g eiwit. Gouden balken zijn producten die als eiwitrijk worden verkocht, groene balken gewone voeding. De stippellijn is het wettelijke minimum voor de claim.

Een paar dingen vallen op.

  • Magere kwark en skyr naturel zijn lastig te verslaan. Ongeveer 110 tot 120 kcal voor 20 g, zonder toegevoegde suiker. Alleen vis en kip doen het beter.
  • Eiwitrijke zuivel is een eerlijke deal. Drankjes, yoghurts en puddingen hebben 130 tot 155 kcal nodig voor dezelfde 20 g. Die 20 tot 40 kcal extra zijn de smaak en de romigere structuur, en daar betalen is prima als je het dan ook echt eet.
  • Repen, brood en ijs zijn een andere categorie. 250 tot 285 kcal voor 20 g, ruim het dubbele van kwark. Dat is ongeveer evenveel als Griekse yoghurt of twee tot drie gekookte eieren. Ze zijn handig, en dat is vooral waar je voor betaalt.

Zijn eiwitrijke puddingen en yoghurts de moeite waard?

Als voeding wel. De grote lijnen liggen dicht bij elkaar: Melkunie Protein, HiPRO van Danone, de eiwitpuddingen van Ehrmann en van Lidls Milbona, Arla Protein en Valio PROfeel zitten allemaal rond de 10 g eiwit per 100 g, bij 60 tot 80 kcal. Een beker van 200 g geeft dus zo'n 20 g eiwit voor 120 tot 160 kcal, en dat is goed.

De eerlijke vergelijking is met de naturelversie. 250 g magere kwark geeft ongeveer 30 g eiwit voor zo'n 165 kcal. Kun je met naturel leven, of met naturel plus een lepel jam of wat bessen, dan is dat de betere deal. Zo niet, dan is de beker met smaak nog steeds een prima keuze, en een stuk beter dan gewone pudding, die ongeveer een derde van het eiwit en drie keer zoveel suiker heeft.

Waar je op moet letten: smaakvarianten van goede producten kunnen flink zwakker zijn. Skyr met fruit of chocoladestukjes heeft vaak minder eiwit en meer suiker dan skyr naturel, dus lees het etiket en niet alleen het woord "skyr" op de voorkant.

Zijn eiwitrepen een goede eiwitbron?

Een handige. Een gemiddelde reep weegt 50 tot 60 g en heeft ongeveer 20 g eiwit en 200 kcal. Populaire merken als Barebells halen zo'n 38% van hun energie uit eiwit, ongeveer evenveel als een gekookt ei. Prima voor een reep in je tas op een drukke dag. Als dagelijkse eiwitstrategie is het een omweg om een chocoladereep met extra eiwit te eten.

Met eiwitbrood is het vergelijkbaar. Het heeft meestal zo'n tweeënhalf keer zoveel eiwit als volkorenbrood, en ook iets meer energie, omdat het extra eiwit vaak met zaden komt. Per calorie doet het niet beter dan Griekse yoghurt.

Hoeveel eiwit heb ik eigenlijk nodig?

De meeste volwassenen kunnen met minder toe dan de marketing doet vermoeden. Val je af of doe je aan krachttraining, dan is ongeveer 1,6 g per kg lichaamsgewicht per dag een verstandig doel, want in onderzoeken naar krachttraining vlakte het voordeel rond dat punt af. Bij 75 kg is dat 120 g per dag, ongeveer 40 g per maaltijd bij drie maaltijden.

Uitkomst van de eiwitbehoefte-calculator van Ampsu: 120 g eiwit per dag en 40 g per maaltijd bij 75 kg en 1,6 g per kg
De eiwitbehoefte-calculator voor het standaardvoorbeeld: 75 kg bij 1,6 g per kg, verdeeld over drie maaltijden.

De eiwitbehoefte-calculator geeft je het getal voor je eigen gewicht. Houd je je eten bij in Ampsu, dan laat de eiwitring in je dagboek elke dag zien hoe dichtbij je bent, en producten die je in de supermarkt scant, komen met hun etiketwaarden.

Wat gaat er dus in het mandje?

  • Magere kwark, skyr of cottage cheese als basis. Met fruit, een beetje honing of een lepel jam als naturel te saai is.
  • Een eiwitrijke pudding of drank als je iets wilt dat naar toetje smaakt. Als vervanger van een gewone is dat een goede ruil.
  • Tonijn uit blik, kip, eieren, tofu en linzen voor de maaltijden. Daar staat geen "eiwit" op de voorkant, en dat hoeft ook niet.
  • Eiwitrepen en eiwitbrood als gemak het punt is, niet als hoofdbron.

En als je je ooit hebt afgevraagd waar de vezels bleven terwijl je achter het eiwit aan zat, dit artikel over eiwit en vezels gaat over de andere helft van je bord.