Co jeść na Mounjaro i Wegovy: białko, mięśnie, mały apetyt

Markus Tammeoja·Opublikowano ·5 min czytania

Na Mounjaro albo Wegovy je się dużo mniej. Jak sprawić, by to się liczyło: ile białka, jak chronić mięśnie, małe porcje i dlaczego waga staje.

Co jeść na Mounjaro i Wegovy: białko, mięśnie, mały apetyt

Po kilku tygodniach na Mounjaro albo Wegovy wiele osób zauważa to samo: jedzenie przestaje interesować. Obiad gdzieś umyka, z kolacji zostaje pół talerza, a wieczorne podjadanie, które kiedyś działo się samo, po prostu znika. Właśnie po to jest ten lek, ale pojawia się nowe pytanie. Skoro je się dużo mniej, z czego powinno się składać to, co jeszcze trafia na talerz?

W skrócie: za to, żeby jeść mniej, odpowiada lek. Twoja rola to to, z czego składa się ta mniejsza ilość. Najpierw białko, przy każdym posiłku, do tego dość płynów i błonnika, żeby trawienie działało, i trochę treningu siłowego, żeby utrzymać mięśnie. Wspólne stanowisko czterech towarzystw naukowych zajmujących się otyłością i żywieniem mówi o 1,2 do 1,6 g białka na kg masy ciała dziennie w trakcie odchudzania.

To ogólne informacje, a nie porada lekarska. Twój lekarz zna Twoją sytuację, a wszystko, co dotyczy dawek i skutków ubocznych, warto omówić właśnie z nim.

Ile można schudnąć na Mounjaro albo Wegovy?

Średnio sporo, ale różnice między ludźmi są duże. W głównym badaniu semaglutydu 2,4 mg (Wegovy, ta sama substancja co Ozempic w wyższej dawce) uczestnicy stracili przez 68 tygodni średnio 14,9% masy ciała, wobec 2,4% przy placebo. W głównym badaniu tirzepatydu (Mounjaro) średni spadek po 72 tygodniach wyniósł 15,0%, 19,5% i 20,9% przy dawkach 5, 10 i 15 mg.

To średnie, a w obu badaniach do leku dochodziły porady dotyczące jedzenia i ruchu. Niektórzy tracą dużo więcej, inni dużo mniej. A ponieważ dawka rośnie stopniowo przez pierwsze miesiące, początkowe tygodnie często wyglądają na wolniejsze niż kolejne.

Czy na lekach GLP-1 traci się mięśnie?

Trochę beztłuszczowej masy ciała tak, jak przy każdym dużym spadku wagi. Ile, tego naprawdę nie wiadomo. Przegląd z 2024 roku znalazł badania, w których beztłuszczowa masa stanowiła od 40 do 60% utraconej wagi, i inne, w których było to około 15% lub mniej. Poza tym beztłuszczowa masa to nie to samo co mięśnie: obejmuje też narządy, kości i wodę. Badania rezonansem magnetycznym sugerują, że mięśnie zmieniają się mniej więcej tak, jak można się spodziewać przy takim spadku wagi, a ich jakość może się nawet poprawić.

Przegląd zwraca też uwagę, że osoby starsze i z większą liczbą chorób są bardziej narażone na utratę zbyt dużej ilości mięśni. Tak czy inaczej mięśnie chronią te same dwie rzeczy co przy każdej diecie: dość białka i regularny trening siłowy.

Ile białka potrzeba na Mounjaro albo Wegovy?

Wspólne stanowisko American College of Lifestyle Medicine, American Society for Nutrition, Obesity Medicine Association i The Obesity Society podaje w okresie odchudzania cele od 1,2 do 1,6 g na kg dziennie i radzi nie schodzić poniżej 0,4 do 0,5 g na kg. Zaznacza też, że liczenie od pełnej obecnej masy ciała może zawyżać zapotrzebowanie przy otyłości. Cel liczony od niższej masy odniesienia, na przykład od wagi docelowej, pozwala więc utrzymać realną liczbę.

Przy wadze docelowej 80 kg to mniej więcej 95 do 130 g dziennie. Przy małym apetycie to prawdziwe wyzwanie, dlatego białko ma być na początku posiłku, a nie na końcu.

Wykres słupkowy małych porcji i ich białka: pierś z kurczaka 100 g 32 g, napój mleczny proteinowy 330 ml 30 g, budyń proteinowy 20 g, chudy twarożek 18 g, mała puszka tuńczyka 18 g, tofu 17 g, skyr 15 g, 2 jajka 14 g, soczewica 12 g, łosoś wędzony 11 g, serek wiejski 11 g, z kaloriami
Małe porcje, które i tak dają dużo białka. Wartości z krajowych tabel składu żywności i mediany z etykiet w katalogu Ampsu.

Co jeść, gdy prawie nie ma się apetytu?

  • Zaczynaj każdy posiłek od białka. Jeśli dasz radę tylko pół talerza, niech to będzie ta połowa z kurczakiem, rybą, jajkami, tofu albo twarożkiem.
  • Stawiaj na małe, treściwe porcje. Kubek skyru, mała puszka tuńczyka, dwa jajka albo napój proteinowy dają po 14 do 30 g białka przy 80 do 210 kcal.
  • Napoje też się liczą. W dni, gdy nawet gryzienie męczy, proteinowy napój mleczny to łatwe 30 g. To porównanie produktów bogatych w białko pokazuje, które produkty ze sklepu są warte uwagi.
  • Pamiętaj o błonniku i piciu. Dolegliwości żołądkowo-jelitowe należą do najczęstszych skutków ubocznych, a stanowisko uznaje radzenie sobie z nimi za kluczowe. Pomagają warzywa, owoce, płatki owsiane i strączki, do tego regularne picie.
  • Ostrożnie z tłustym jedzeniem. Wiele osób źle znosi duże, tłuste posiłki. Mniejsze, prostsze dania jedzone powoli zwykle sprawdzają się lepiej.

Dlaczego nie chudnę na Mounjaro albo Wegovy?

To jedno z najczęściej wyszukiwanych pytań o te leki, a typowych powodów jest kilka.

  • To jeszcze początek. Oba leki zaczyna się od małej dawki, którą zwiększa się przez tygodnie albo miesiące. Powolny start jest normalny.
  • Kalorie i tak się wkradają. Apetyt spada, ale napoje, podjadanie i „tylko trochę” czegoś kalorycznego się sumują, zwłaszcza gdy brak głodu przestaje być nowością.
  • Woda ukrywa spadek. Dzienna waga skacze razem z solą, płynami i trawieniem. Patrz na średnią tygodniową przez kilka tygodni, a nie na pojedynczy poranek.
  • Późniejszy zastój jest spodziewany. Im mniej ważysz, tym mniej spalasz, więc chudnięcie zwalnia przy każdej metodzie. Ten artykuł o zastoju na deficycie wyjaśnia, jak odróżnić prawdziwy zastój od wahań.

Jeśli waga nie rusza się po rozsądnym czasie na stałej dawce, porozmawiaj o tym z lekarzem.

Czy na GLP-1 warto zapisywać, co się je?

Stanowisko to zaleca z praktycznego powodu: gdy apetyt tak bardzo spada, łatwo jeść za mało białka, nawet tego nie zauważając, i mogą pojawić się niedobory. Proponuje dzienniczek żywieniowy albo zdjęcia posiłków, żeby mieć oko na to, co się je.

Dziennik Ampsu w dniu z małym apetytem: 1100 kcal, 123 g białka, wpisy skyr z owocami i mała sałatka z tuńczykiem
Dzień z małym apetytem w Ampsu: łącznie około 1100 kcal, ale ponad 120 g białka.

W Ampsu zapisanie posiłku może zająć tyle, co zdjęcie talerza albo zeskanowanie kodu kreskowego, a pierścień białka od razu pokazuje, czy lekki dzień i tak dobił do celu. Kalkulator białka poda Ci liczbę na start dla Twojej wagi.

Co się dzieje po odstawieniu?

Powrót wagi po odstawieniu leku zdarza się często, a stanowisko wymienia go wśród głównych wyzwań tych leków. Nawyki budowane wtedy, gdy apetyt jest mały, czyli białko w każdym posiłku, regularny trening siłowy i patrzenie na trend, liczą się najbardziej, gdy apetyt wraca.

Twój pierwszy krok

Wybierz na jutro do każdego posiłku źródło białka, które naprawdę zjesz, nawet w małej porcji, i zapisz cały dzień, żeby zobaczyć, gdzie mniej więcej ląduje Twoje białko.