Creatine voor vrouwen: werkt het en word je er opgeblazen van?
Creatine verbetert ook bij vrouwen de kracht, met dezelfde 3 tot 5 g per dag. Wat onderzoek zegt over spieren, vocht, de overgang en de hersenen.
Creatine werkt ook bij vrouwen, al is het meeste onderzoek bij mannen gedaan en is het beeld voor vrouwen minder compleet. Wat we weten: het verbetert kracht en prestaties bij korte, zware inspanningen, de gebruikelijke dosis van 3 tot 5 g per dag is hetzelfde, en je wordt er niet bonkig van. De extra spiergroei bovenop training lijkt bij vrouwen kleiner dan bij mannen, en het interessantste nieuwere onderzoek gaat over de overgang en de hersenen.
Het is dus het proberen waard als je aan krachttraining doet of hard traint, en een open vraag als je op meer hoopt. Hier lees je wat de onderzoeken echt laten zien.
Werkt creatine bij vrouwen?
Voor kracht en prestaties wel. Een overzicht uit 2021 over creatine en vrouwengezondheid concludeert dat creatine kracht en sportprestaties verbetert bij vrouwen voor de overgang. Hetzelfde overzicht merkt op dat vrouwen meestal kleinere creatinevoorraden hebben dan mannen, een van de redenen waarom onderzoekers denken dat ze er meer aan kunnen hebben.
Voor spiermassa is het bewijs zwakker. In een meta-analyse uit 2022 verhoogde creatine de vetvrije massa bij mannen met zo'n 1,5 kg, maar bij vrouwen met maar 0,3 kg, een verschil dat klein genoeg is om toeval te kunnen zijn. Minder onderzoeken bij vrouwen en andere trainingsprogramma's verklaren een deel van het gat, dus dit is niet het laatste woord.
Word je bonkig of opgeblazen van creatine?
Bonkig, nee. Creatine helpt je wat harder te trainen; de spieren komen nog steeds uit training en eten, en niemand wordt per ongeluk bodybuilder van 3 g per dag.
Opgeblazen, hooguit een beetje. Creatine trekt water de spier in, wat in de eerste week een halve tot een hele kilo op de weegschaal kan geven, vooral met een hoge laaddosis. Dat water zit in de spier, niet onder je huid. Met 3 tot 5 g per dag blijft het klein. Houd je je gewicht bij, dan kunnen de watersprong en schommelingen door je cyclus bij elkaar optellen, dus kijk naar de trend over een paar weken in plaats van naar losse wegingen. Dit artikel over de nadelen van creatine legt dat water verder uit.
Creatine tijdens en na de overgang
Hier is het onderzoek het drukst. Oestrogeen helpt spieren en botten, en na de overgang wordt het lastiger om allebei te behouden. Het overzicht hierboven suggereert dat creatine samen met krachttraining kan helpen bij spiermassa en spierfunctie na de overgang, vooral bij hogere doses.
Het grootste onderzoek tot nu toe is gemengd. In een onderzoek van twee jaar bij 237 vrouwen na de overgang die aan krachttraining en wandelen deden, veranderde creatine de botdichtheid niet vergeleken met een placebo. Het verbeterde wel een maat voor de sterkte van het heupbot, maakte ze wat sneller over 80 m wandelen, en wie volhield, bouwde meer vetvrije massa op. Veelbelovend, maar geen vervanging voor training of voor het advies van je arts over je botten. Dit artikel over afvallen in de overgang legt uit wat er verder verandert en wat helpt.
Creatine, stemming en hersenen
Pril, maar intrigerend. Het overzicht uit 2021 wijst op aanwijzingen dat creatine stemming en denken ondersteunt, misschien doordat het de energievoorziening van de hersenen helpt. Een meta-analyse over het geheugen vond een kleine verbetering, vooral bij ouderen, en geslacht veranderde de uitkomst niet. Niets hiervan is genoeg om creatine voor je stemming te nemen, maar het is een van de interessantere dingen om te volgen.
Hoeveel creatine moeten vrouwen nemen?
Evenveel als mannen: 3 tot 5 g creatine monohydraat per dag, elke dag, op elk moment. Een laadfase is niet nodig en maakt de watersprong duidelijker. Ben je zwanger, wil je zwanger worden of geef je borstvoeding, overleg dan eerst met je arts of verloskundige; er is onderzoeksinteresse voor de zwangerschap, maar niet genoeg om zelf te beginnen.
Dit artikel over wat creatine doet legt dosis, tijdstip en de beste vorm uit. Gewone monohydraat is de goede keuze.
Waar Ampsu in beeld komt
Creatine komt bovenop training en eiwit, het vervangt ze niet. Ampsu laat je eiwit bij elke maaltijd zien, en de eiwitcalculator geeft je een doel voor je gewicht en je plan. Die twee gewoontes doen meer voor je kracht dan welk supplement ook.
Je eerste stap
Doe je al twee keer per week aan krachttraining, neem dan zes weken lang 3 g creatine bij het ontbijt en noteer de gewichten die je tilt. Zo zie je het duidelijkst of het je iets oplevert.