Creatine nadelen: gewichtstoename, haaruitval en nieren
Het belangrijkste nadeel van creatine is 0,5 tot 1 kg water op de weegschaal in de eerste week. Wat onderzoek zegt over gewicht, haaruitval, nieren en kramp.
Voor gezonde volwassenen heeft creatine bij 3 tot 5 g per dag heel weinig bijwerkingen. Degene die de meeste mensen echt merken, zie je op de weegschaal: zo'n 0,5 tot 1 kg in de eerste week, vooral water dat de spieren in wordt getrokken, en vooral als je begint met een laadfase. Haaruitval, nierschade en kramp zijn de enge onderwerpen online, en het onderzoek ondersteunt ze grotendeels niet.
Houd je je gewicht bij, dan is het handig om die sprong in de eerste week vooraf te kennen, want hij lijkt precies op een dieet dat misgaat. Hier lees je wat klopt, wat niet, en wie eerst met de arts moet overleggen.
Word je dik van creatine?
In het begin een beetje, en dat is water. Creatine trekt water mee de spiercellen in. De International Society of Sports Nutrition schrijft dat vroege onderzoeken tijdens het laden zo'n 0,5 tot 1 liter vastgehouden vocht zagen, ongeveer evenveel als de gewichtstoename. Een overzicht van veelgestelde vragen over creatine voegt toe dat het niet altijd gebeurt, vooral niet bij een vaste dosis zonder laden, en dat creatine het lichaamsvet niet verhoogt.
Springt je weegschaal in de week dat je begint een halve tot een hele kilo omhoog, dan is dat dus te verwachten. Het vlakt af en je gewichtslijn loopt vanaf daar verder. Water in de spier is geen vet, en ook niet het opgeblazen gevoel onder de huid. Begin je met 3 tot 5 g per dag in plaats van te laden, dan is de sprong kleiner en trager.
Krijg je haaruitval van creatine?
Waarschijnlijk niet. De zorg komt uit één onderzoek uit 2009 bij rugbyspelers, waarin DHT, een hormoon dat met mannelijke kaalheid te maken heeft, tijdens een laadweek met 56% steeg. Niemand mat het haar. In een gerandomiseerd onderzoek uit 2025 veranderden 12 weken met 5 g per dag niets aan DHT, haardichtheid, aantal follikels of haardikte vergeleken met een placebo. Zit kaalheid in je familie, dan is het niet de creatine die dat beslist.
Is creatine slecht voor je nieren?
Niet bij gezonde nieren, voor zover het onderzoek reikt. De ISSN noemt onderzoeken met 20 g per dag gedurende 5 dagen en met tot 10 g per dag gedurende 10 maanden tot 5 jaar, zonder effect op de nierfunctie. Heb je al een nierziekte, overleg dan wel eerst met je arts.
Een praktisch addertje: creatine verhoogt het creatinine in je bloed, en creatinine is juist de gebruikelijke waarde waarmee artsen je nierfunctie beoordelen. Een gewoon bloedonderzoek kan er daardoor slechter uitzien dan je nieren werkelijk zijn. Vertel je arts dat je creatine gebruikt, of stop er een tijdje mee voor een gepland bloedonderzoek als dat wordt aangeraden.
Geeft creatine kramp of uitdroging?
De gegevens wijzen eerder de andere kant op. In een seizoenslang onderzoek bij Amerikaanse universiteitsfootballers dat de ISSN beschrijft, hadden de spelers die creatine namen minder kramp, minder hitteklachten en minder uitdroging dan de anderen. Drink gewoon normaal; liters extra water zijn niet nodig.
Maagklachten en andere bijwerkingen
Grote losse doses zijn de gebruikelijke boosdoener bij maagklachten of dunne ontlasting, en daarom verdeel je een laadfase over vier porties van zo'n 5 g. Bij 3 tot 5 g per dag merken de meeste mensen helemaal niets. Goedkope producten zijn een groter risico dan creatine zelf, dus kies gewone creatine monohydraat van een merk dat zijn labresultaten publiceert.
Wie moet voorzichtig zijn met creatine?
- Mensen met een nierziekte of met medicijnen die de nieren belasten: overleg eerst met je arts.
- Tijdens zwangerschap of borstvoeding: er zijn veelbelovende eerste onderzoeken, maar overleg met je arts of verloskundige voordat je begint.
- Tieners: het overzicht vond geen duidelijke schade, maar vraagt om meer onderzoek. Op die leeftijd komen training en eten eerst.
Zo houd je creatine bij in Ampsu
Creatine heeft vrijwel geen calorieën, dus in het dagboek valt niets te noteren. Waar het om gaat, is je gewichtslijn goed lezen. Ampsu werkt met de trend van je gewicht en niet met losse wegingen, maar een watersprong in de eerste week kan hem toch iets verschuiven. Blijf je dus gewoon wegen en geef de trend twee à drie weken voordat je er conclusies aan verbindt.
Dit artikel over wat creatine doet legt de voordelen en de dosis uit, en dit over niet afvallen ondanks een calorietekort geeft andere redenen waarom de weegschaal kan blijven staan.
Je eerste stap
Begin je deze week met creatine, schrijf dan de datum op. Als de weegschaal op dag vier omhoog springt, weet je waarom.