OMAD (één maaltijd per dag): val je ermee af?
Eén maaltijd per dag kan je laten afvallen, omdat die zelden je dagcalorieën dekt. Wat onderzoek vond, hoe een maand voelt en voor wie het niets is.
OMAD, "one meal a day", betekent dat je al je eten in één maaltijd eet en de rest van de dag vast. Je kunt er best mee afvallen, want de calorieën van een hele dag in één maaltijd eten is lastig. Maar het verbrandt vet niet via een speciale route, en de paar gecontroleerde onderzoeken vonden echte nadelen: meer honger, een hogere bloeddruk en hoger cholesterol, en een slechtere bloedsuiker 's ochtends.
Heb je op sociale media weleens iemand één gigantisch bord zien eten en het een levensstijl zien noemen? Dit is wat er echt gebeurt, en hoe een maand ervan er meestal uitziet.
Wat is OMAD?
Het is de meest extreme vorm van eten binnen een tijdvenster, soms geschreven als 23:1: één uur eten, 23 uur niets. Daartussen mag water, zwarte koffie of thee zonder suiker. De meeste mensen eten hun maaltijd 's avonds, zodat ze met het gezin kunnen eten en verzadigd naar bed gaan.
Vergeleken met intermittent fasting 16:8, wat de meeste mensen doen door het ontbijt over te slaan, valt bij OMAD ook de lunch weg. In de praktijk is dat een groot verschil, zeker op een drukke werkdag.
Val je af met OMAD?
Vaak wel, en om een simpele reden. 2000 kcal of meer in één keer eten is voor de meeste mensen zwaar werk, dus één maaltijd blijft meestal flink onder wat je verbruikt. Dat is een calorietekort, en een tekort is wat je laat afvallen. Geen enkel onderzoek laat zien dat één maaltijd meer vet verbrandt dan dezelfde calorieën verdeeld over drie.
De zuiverste test is een klein cross-overonderzoek waarin gezonde volwassenen met een normaal gewicht precies de calorieën aten die ze nodig hadden, in drie maaltijden of in één avondmaaltijd, telkens 8 weken. Hun gewicht bleef binnen 2 kg omdat de calorieën gelijk waren, en met één maaltijd per dag verloren ze een beetje vetmassa. Ze hadden ook duidelijk meer honger, hun bloeddruk ging omhoog, en hun totale en LDL-cholesterol ook.
Wat doet OMAD met je lichaam?
In een zusteronderzoek met dezelfde opzet hadden mensen met één maaltijd per dag 's ochtends een hogere bloedsuiker en verwerkten ze een suikerdrankje slechter dan met drie maaltijden, met een tragere insulinereactie. Het effect verdween toen ze weer normaal gingen eten. Voor een gezond iemand betekent dat over een maand misschien niet veel. Heb je diabetes of prediabetes, dan is het een reden om eerst met een arts te praten.
De rest van wat mensen vertellen is minder mysterieus. De eerste week is meestal de zwaarste, met de meeste honger 's middags. Sommige mensen voelen zich 's ochtends scherp en licht, anderen hebben het koud, zijn prikkelbaar en heel geïnteresseerd in de koekjes op kantoor. De weegschaal zakt in het begin vaak snel, deels omdat er simpelweg minder eten en vocht in je darmen zit. Dat deel komt terug op de dag dat je weer normaal eet.
Krijg je genoeg eiwit binnen in één maaltijd?
Je lichaam kan het wel gebruiken. Het oude idee dat maar zo'n 30 g eiwit per maaltijd "telt", klopt niet: een onderzoek uit 2023 vond dat 100 g eiwit in één keer de spieropbouw langer aan de gang hield dan 25 g. Het probleem is praktisch. Een eiwitdoel van 120 g betekent ongeveer een grote kipfilet, een bak yoghurt en een paar eieren in dezelfde maaltijd, naast al het andere wat je wilt eten. Veel mensen met OMAD komen tekort, en in een calorietekort kost dat spier.
Probeer je het, bouw de maaltijd dan eerst rond eiwit. De eiwitcalculator geeft je een dagdoel.
Voor wie OMAD niets is
- Iedereen die medicijnen gebruikt die de bloedsuiker verlagen, ook insuline.
- Tijdens zwangerschap of borstvoeding.
- Iedereen die een eetstoornis heeft gehad. Eén maaltijd per dag kan een cyclus van beperken en eetbuien voeden.
- Wie zwaar traint, zeker twee keer per dag. Herstellen op één maaltijd is lastig.
Zo houd je OMAD bij in Ampsu
Noteer de maaltijd als de losse dingen op je bord in plaats van één grote gok, zodat calorieën en eiwit kloppen. Het dagboek laat zien hoe laat je at, en de ringen laten in één oogopslag zien of die ene maaltijd je ook maar in de buurt van je eiwitdoel bracht. Na een paar weken kent Ampsu je werkelijke dagverbruik uit je wegingen, en weet je of OMAD je een tekort oplevert of alleen een heel lange middag.
Je eerste stap
Spring niet meteen naar één maaltijd. Probeer twee weken 16:8, en daarna een paar dagen per week met twee maaltijden. Gaat dat makkelijk en klopt je eiwit nog steeds, dan zijn een paar OMAD-dagen per week een redelijk experiment. Voel je je ellendig, dan werken drie maaltijden met minder calorieën net zo goed.